Persoonlijk materiaal

Speleo set

Klimgordel

Een klimgordel wordt gebruikt om een veilige verbinding tussen jou en je uitrusting te creëren. Je hebt een klimgordel nodig die speciaal voor speleologie is ontworpen; een klimgordel voor ‘normaal’ bergbeklimmen volstaat niet. Een klimgordel kost tussen de €60 en €90. Je kunt het beste een exemplaar kopen met metalen ringen om hem vast te maken.
De meest gebruikte klimgordel is de Fractio. Let op: klimgordels zijn er in verschillende maten! Het wordt afgeraden om dit uitrustingsstuk tweedehands te kopen.

Delta

De delta wordt gebruikt om de harnas te sluiten en het materiaal vast te maken. De eenvoudigste en goedkoopste varianten zijn Δ- of D-vormige snelkoppelingen van staal of aluminium (ongeveer €10). Duurder maar gebruiksvriendelijker (vooral als je naar het toilet moet) zijn de delta’s met een triact-sluiting (ongeveer €30).

Schouderriem

Om je krol rechtop te houden, gebruik je een schouderriem. In principe zijn er twee soorten: de eenvoudige torse (ongeveer €17) en een uitgebreidere variant zoals de spelshoulder (ongeveer €22), waaraan je spullen kunt bevestigen. Beide zijn goede keuzes.

De stop is een variant op de gewone afdaler met een automatische remfunctie. Dit product is niet geschikt voor beginners, omdat het minder intuïtief in gebruik is. Onjuist gebruik door onervaren gebruikers leidt tot schade aan de touwen; daarom staan wij beginners niet toe dit apparaat te gebruiken.

Om je afdaler aan je delta te bevestigen, moet je een karabijnhaak met schroef gebruiken. Sommige mensen geven hiervoor de voorkeur aan een D-vormige karabijnhaak, omdat die de afdaler enigszins op zijn plaats houdt, maar een O-vormige karabijnhaak werkt ook prima. Een tweede stalen (!) karabijnhaak wordt gebruikt om extra wrijving te creëren en zo je afdaling te vertragen. Zie voor meer informatie het gedeelte over karabijnhaken hieronder.

Als alternatief kun je een freino gebruiken, die beide karabijnhaken vervangt. Deze is duurder (ongeveer €35) en slijt sneller, dus je moet hem regelmatig controleren. Hij is meer geschikt voor ervaren speleologen.

Stijgklemmen

Voor het klimmen met touwen zijn twee stijgklemmen nodig: een borststijgklem en een normale stijgklem. Het meest gebruikte borststijgblok is de croll, maar ook andere merken hebben degelijke borststijgklemmen. Ze kosten ongeveer €60. Als je een tweedehands exemplaar koopt, let er dan op dat het metaal geen scherpe randen heeft. De laatste tijd hebben de nieuwe, kleinere croll-model van Petzl veel kritiek gekregen vanwege de schijnbare gebrekkige slijtvastheid. Een goed alternatief is de Chest Ascender Evo van Climbing Technologies.

Er is meer variatie in het ontwerp van de tweede stijgklem. Er zijn modellen met en zonder handgreep. Beide zijn prima, maar voor een beginner is het beter om te beginnen met een model zonder handgreep, omdat je bij het klimmen geen armkracht mag gebruiken. Let op: stijgklemmen met handgreep zijn er in een rechtshandige en een linkshandige versie. De standaard stijgklem is de basic (ongeveer €45). Het nieuwste model van de Petzl Basic en de Camp Solo is echter veel kleiner geworden dan vroeger. Om deze reden geven sommige mensen de voorkeur aan andere merken, zoals Climbing Technologies, dat de simple maakt.

Als je een tweedehands stijgklem koopt, controleer dan of er een veiligheidspin zit. Op de onderstaande foto hebben de twee stijgklemmen links een veiligheidspin en zijn ze in orde. De stijgklem rechts is niet veilig. De nieuwe kleine stijgklemmodellen van Petzl en Camp hebben geen veiligheidspin, maar zijn wel veilig.

Als extra hulpmiddel bij het klimmen kun je ook een voetklimhulp gebruiken, zoals de Petzl Pantin. Dit is vooral handig bij diepe klimpartijen, maar niet echt nodig in Belgische grotten. Zorg ervoor dat je een Pantin voor de rechtervoet koopt. Een exemplaar voor de linkervoet kan niet in combinatie met de Croll worden gebruikt. Hij kost ongeveer €60.

Leeflijnen

Leeflijnen moeten van dynamisch touw worden gemaakt. Koop geen kant-en-klare cowstails van Spelegyca of andere cowstails van lint. Het beste is om gewoon 3 meter dynamisch touw van 10mm en een set D-vormige karabijnhaken, zoals de Spirit (geen schroef!), te kopen en ze zelf te maken (vraag iemand in de club om je dit te leren). Gebruik geen tweedehands leeflijnen!

Pedaal

Je kunt een kant-en-klaar voetkoord kopen, zoals de Petzl Footcord (ongeveer €22) (koop niet de Petzl Footape, want die is minder slijtvast), of je kunt gewoon 2 meter dyneema-touw (ongeveer €8) en een karabijnhaak kopen en het zelf knopen.

Karabijnhaken

Er zijn veel verschillende soorten karabijnhaken. Ze kosten allemaal ongeveer €10 tot €15. Gebruik nooit karabijnhaken die niet gecertificeerd zijn! Het wordt afgeraden om ze tweedehands te kopen.

D-vormig versus O-vormig: Een D-vormige karabijnhaak is lichter met dezelfde sterkte, maar kan niet worden gebruikt voor katrollen. Karabijnhaken voor leeflijnen zijn altijd D-vormig. De karabijnhaak die bij de afdaler wordt gebruikt, moet O-vormig zijn. De rest is aan jou.

Staal vs aluminium (Zicral): Karabijnhaken van staal zijn zwaarder, maar slijtvaster. De rem-karabijnhaak moet van staal zijn, evenals elke karabijnhaak die wordt gebruikt om over een tirollienne of staalkabel te traverseren. Je hebt minstens één stalen karabijnhaak nodig.

Key-lock versus klassiek: Een karabijnhaak met key-lock-sluiting blijft minder snel aan je touw haken. Deze hebben de voorkeur boven het klassieke type, vooral bij gebruik als leeflijn.

Met of zonder schroef: sommige karabijnhaken kunnen worden gesloten, andere niet. Om je afdaler aan je delta te bevestigen, heb je er 1 met een schroef nodig. Voor je leeflijnen zijn karabijnhaken met schroef niet toegestaan! Voor de rest kun je zelf kiezen. Een speciaal soort sluiting is de triact of twist-lock, die duurder is maar naar verluidt veiliger.

Heupzakje

Om wat extra spullen, eten of drinken mee te nemen, is een heupzakje wel handig. Het is ook ideaal om jezelf op de meest onhandige plekken vast te laten komen zitten. Het meest gebruikte zakje is de pochette mini.

Helm en lamp

Helmen voor speleologie zijn identiek aan die voor bergbeklimmen of canyoning. Helmen die bedoeld zijn voor fietsen of de bouw kun je natuurlijk niet gebruiken. De Rock Star (€40) of de Elios (€50) zijn goede helmen.

Een helm moet voorzien zijn van een lamp: een elektrische ledlamp, geen apparaat dat op carbide brandt, een rookwolk verspreidt en de grot vervuilt. De verschillen in prijs en prestaties tussen de verschillende lampen zijn enorm. In het lagere segment volstaat een hoofdlamp zoals een Tikka (je hebt wel een aparte reservelamp nodig!). Aan de bovenkant vind je de Scurion. Aangezien de keuze voor een lamp sterk afhangt van je budget en je plannen, en de verschillende modellen voortdurend en snel evolueren, kun je het beste advies vragen aan een paar mensen in de club.

Veiligheidsmateriaal

Prussictouw

Een prusikk-touw is een kort stuk statisch touw van 5mm dik waarmee je een prusikknoop kunt maken, die als vervanging voor een stijgklem kan dienen. Voor speleologie heb je een stuk van 2 meter en een stuk van 3 meter nodig. Dit touw kost ongeveer €1 per meter.

Tibloc

De Tibloc is een klein apparaatje dat een klimhulp kan vervangen als je die kwijt bent. Hij kost €22.

Mes

Soms moet je heel snel een touw kunnen doorsnijden. Daarvoor moet je een mes bij de hand hebben, bijvoorbeeld de spatha (ongeveer €22).

Kledij

Schoeisel

Je kunt zowel oude wandelschoenen als regenlaarzen gebruiken. De duurdere laarzen van echt rubber slijten in een grot erg snel, dus de goedkope plastic exemplaren zijn zelfs nog beter. Koop bij voorkeur laarzen zonder binnenvoering (ongeveer €45), zodat ze sneller drogen. Er bestaan speciale speleologieschoenen, maar die scheuren gemakkelijk.

Texair

Een texair is niet echt noodzakelijk voor grotten, maar het is wel veel gemakkelijker en comfortabeler dan het dragen van oude kleren. Ze zijn beter bestand tegen water en modder, waardoor je langer droog blijft, en omdat het een ‘onesie’ is, blijft alles goed op zijn plaats zitten. De meest gebruikte texair is de Hölloch Comfort. Een texair is vrij duur: ongeveer €140.

Onderpak

Ook niet echt noodzakelijk, maar wel handig om te hebben, is een onderpak. Deze zijn gemaakt van fleece en drogen snel. Koop er geen die te warm is. Je gaat dan meer zweten en uiteindelijk krijg je het juist kouder. Het standaard onderpak is de Piaggia Bella. Dat kost ongeveer €100.

Handschoenen

Er zijn speciale grothandschoenen verkrijgbaar. Deze zijn waterdicht, maar ademen niet, waardoor je handen gaan zweten. Een betere oplossing is het gebruik van tuin- of werkhandschoenen van stof met een plastic coating aan de palmzijde. Deze kosten tussen de €5 en €10.

Knie/elleboogbeschermers

Het is raadzaam om je knieën en ellebogen te beschermen. Niet alleen voor het comfort, maar ook om blessures te voorkomen. Er zijn modellen die onder de texair worden gedragen (€20-€30) en modellen die eroverheen worden gedragen (€30-€50). De modellen die eroverheen worden gedragen, hebben als bijkomend voordeel dat ze je texair beschermen.

Sokken

Neopreen sokken zitten erg comfortabel en zijn niet duur (ongeveer €10).